ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ – ΔΩΡΕΩΝ – ΓΟΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΑΠΟ ΤΥΧΕΡΑ ΠΑΙΓΝΙΑ

ΘΑΝΟΣ ΑΛΑΦΟΓΙΑΝΝΗΣ | ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Ν.5219/18.07.2025, ΑΡΘΡΑ 53–124

---

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ — 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ — 7

---

ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ – ΔΩΡΕΩΝ – ΓΟΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΜΕ ΟΡΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΕΚΤΕΝΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Α. ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ

• Συγγένεια — 21
• Πίνακας βαθμού συγγένειας — 21
• Κληρονομική διαδοχή — 22
• Ερμηνεία διαθήκης — 25
• Δημοσίευση διαθήκης — 25
• Αποποίηση — 25
• Νόμιμη μοίρα — 27
• Κληρονόμοι. Το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας και πώς υπολογίζεται – Παραδείγματα — 27
• Κληροδοσία — 31
• Αφάνεια — 31
• Σχολάζουσα κληρονομία — 31
• Ευεργετήματα απογραφής — 32
• Κληρονομητήριο — 33
• Καταπίστευμα — 33
• Εκτελεστής διαθήκης — 34
• Περιουσία που υποβάλλεται σε φόρο — 35
• Υποκείμενο φόρου — 36
• Χρόνος γένεσης φορολογικής υποχρέωσης — 36
• Αξία απαιτήσεων — 37
• Αξία επίπλων και λοιπών κινητών — 37
• ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΑΡΠΙΑΣ – Παραδείγματα — 37
• ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΨΙΛΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ – Παραδείγματα — 45
• Αξία παροχών – Παραδείγματα — 49
• Προσδιορισμός αξίας ακινήτων — 51
• Παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων στο Δημόσιο — 52
• Έκπτωση χρεών — 52
• Έκπτωση βαρών — 53
• Απαλλαγές από το φόρο — 53
• Κοινός λογαριασμός (Ν.5638/1932) — 55
• Απαλλαγή από το φόρο κληρονομίας λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας — 56
• Προθεσμίες υποβολής δηλώσεων — 58
• Αρμόδια Δ.Ο.Υ. — 59
• Ανάκληση δήλωσης — 59
• Διαδικασία μετά την υποβολή της δήλωσης — 60
• Καταβολή φόρου — 61
• Παραγραφή δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φόρου — 61
• Πιστοποιητικό του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. — 61
• Αποσφράγιση ή απογραφή — 62
• Υποχρεώσεις σε περίπτωση ανοίγματος χρηματοκιβωτίων – Απογραφή — 62

Β. ΔΩΡΕΕΣ – ΓΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ

• Απόκτηση περιουσίας λόγω δωρεάς — 63
• Απόκτηση περιουσίας λόγω γονικής παροχής — 63
• Άτυπη δωρεά — 63
• Άτοκο δάνειο — 64
• Χρησιδάνειο — 64
• Υποκείμενο του φόρου και χρόνος φορολογίας — 64
• Συνυπολογισμός προγενέστερων δωρεών – γονικών παροχών — 64
• Υπόχρεοι σε δήλωση — 65
• Προθεσμία υποβολής δήλωσης — 65
• Αρμόδια Δ.Ο.Υ. — 65
• Περιεχόμενο των δηλώσεων φόρου δωρεών – γονικών παροχών — 66
• Τρόπος υποβολής των δηλώσεων — 66
• Προσδιορισμός αξίας ακινήτων — 67
• Διαδικασία μετά την υποβολή της δήλωσης — 67
• Παραγραφή δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φόρου — 68
• Πιστοποιητικό του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. — 68
• Απαλλαγές από το φόρο δωρεάς — 68
• Απαλλαγή από το φόρο γονικής παροχής για απόκτηση πρώτης κατοικίας — 69
• Κατάταξη φορολογουμένων – Φορολογικές κλίμακες — 70
• Τι είναι το καταπίστευμα. Ανάλυση και εκτενή παραδείγματα — 72
• Διαγράμματα ροής για σύσταση Trust Fund — 80

---

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΩΝΤΑΙ ΑΙΤΙΑ ΔΩΡΕΑΣ Η ΓΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ

• Αφορολόγητα όρια και Φορολογικοί συντελεστές — 96
• Απαλλαγές από τον Φόρο — 96
• Χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές: Τα σημεία ελέγχου της εφορίας — 98
• Διαδοχικές χρηματικές δωρεές — 98
• Χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές χωρίς αποδεικτικό μεταφοράς χρημάτων από τράπεζα — 99

---

ΠΑΡΟΧΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΜΑΤΙΚΑ ΠΟΣΑ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΔΩΡΕΑ Η ΓΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ

• Η Εγκύκλιος Ε.2009/14.02.2025 με ανάλυσή της και Παραδείγματα — 102

---

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

• Φορολογία, Πλεονεκτήματα, Σενάρια και Παραδείγματα — 109

---

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΦΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

• Αναλυτικές διευκρινίσεις μέσω 78 Ερωτήσεων με τις Απαντήσεις τους — 123

---

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΩΝΤΑΙ ΑΙΤΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ

• Αντικείμενο του φόρου — 143
• Οι τρείς κατηγορίες υποκειμένων στον φόρο — 143
• Αφορολόγητα όρια και Φορολογικοί Συντελεστές — 145
• Απαλλαγές από τον φόρο — 146
• Απαλλαγή πρώτης κατοικίας κατά την απόκτηση αιτία θανάτου — 147
• Κληρονομιαία ακίνητα σε καθεστώς απαλλοτρίωσης. Ανάλυση περιπτώσεων και Παραδείγματα — 151

---

ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ

• Σύσταση συμφώνου συμβίωσης. Δικαιώματα και Υποχρεώσεις — 155
• Κληρονομικά δικαιώματα συντρόφου σε Σύμφωνο Συμβίωσης. Παράδειγμα — 158

---

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΛΛΑΓΗ Α' ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ 2021

• Εγκύκλιος Ε.2038/30.05.2023 με διευκρινήσεις για την απαλλαγή — 165

---

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΝ ΑΚΙΝΗΤΟ

• Εγκύκλιος ΑΑΔΕ Ε.2064/2023 — 169
• Ερμηνεία των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 4 του ΚΦΕ — 170
• Ερμηνεία των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 4 του ΚΦΕ — 173
• Παραδείγματα προσδιορισμού της φορολογικής κατοικίας — 176

---

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΦΟΡΟΥ ΔΩΡΕΑΣ – ΓΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ

• Ανάλυση της διαδικασίας μέσω 97 ερωτήσεων με τις απαντήσεις τους — 179

---

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΦΟΡΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ

• Όλη η διαδικασία δήλωσης ΦΜΑ μέσω 82 ερωτήσεων με τις απαντήσεις τους — 201

---

ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΦΟΡΟΥ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

• Τροποποίηση του άρθρου 21 του Ν.1676/86 με τον Ν.4839/2021 — 217
• Επιβολή φόρου στην συγκέντρωση κεφαλαίων, Ν.1676/1986 — 218
• Φορολογούμενες πράξεις – Άρθρο 18 του Ν.1676/1986 — 218
• Αξία στην οποία επιβάλλεται ο φόρος – Άρθρο 19 του Ν.1676/1986 — 220

---

ΝΕΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΕΝΦΙΑ

• Έκδοση νέων πιστοποιητικών του ΕΝΦΙΑ όπως καθορίζει η απόφαση Α.1085/2023 — 223

---

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΩΝ ΓΙΑ ΧΡΕΗ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ

• Εγκύκλιος Ε.2043/21.06.2023. Διευκρινίσεις και οδηγίες — 225
• Ευθύνη των συγκληρονόμων για χρέη του αποβιώσαντα διαθέτη — 226
• Συνοπτική ερμηνεία της εγκυκλίου Ε.2043/21.06.2023 — 228

---

ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΑΙ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

• Σιωπηρή αποδοχή κληρονομιάς — 231
• Προθεσμία για την ρητή αποδοχή της κληρονομιάς με συμβολαιογραφικό έγγραφο — 232
• Αποδοχή κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής — 232
• Αποδοχή κληρονομιάς από ανήλικο τέκνο — 233
• Έναρξη προθεσμίας αποποίησης κληρονομιάς — 234

---

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΑΡΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ

• Απόφαση Πρωτοδικείου Αθηνών με αρ. 4496/2019 – Ανάλυση — 235
• Απόσπασμα της απόφασης — 236

---

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ

• Γνωμοδότηση ΝΣΚ 191/2019 που έγινε δεκτή από την φορολογική διοίκηση — 238
• Τα άρθρα του Αστικού κώδικα που αναφέρονται στην κληρονομιά — 244

---

ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ

• Εγκύκλιος Ε.2033/10.05.2023 της ΑΑΔΕ — 247
• Οδηγίες για τον υπολογισμό του φόρου κληρονομιάς των προσώπων της παρ. 3 του Κώδικα όταν καθίστανται κληρονόμοι μετά από αποποίηση. Εγκύκλιος ΑΑΔΕ Ε.2033 — 249

---

ΝΕΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΗΛΩΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΒΑΣΕΙ Α.1066/10.05.2023

• Απόφαση Α.1066/10.05.2023 της Διεύθυνσης Εφαρμογής Φορολογίας Κεφαλαίου. Έκδοση νέων υποδειγμάτων δήλωσης Κληρονομιάς, Δωρεάς η Γον. Παροχής — 253

---

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 5219 (ΦΕΚ Α' 130/18.07.2025) — ΚΩΔΙΚΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Φόρος Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια — Άρθρα 53–124 (Με τις τελευταίες αλλαγές μέχρι και τον Ν.5224/2025)

ΦΟΡΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ – ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

• Άρθρο 53. Γενικό πεδίο εφαρμογής — 271
• Άρθρο 54. Έννοια και περιεχόμενο της κτήσης αιτία θανάτου — 271
• Άρθρο 55. Περιουσία που υποβάλλεται σε φόρο — 272
• Άρθρο 56. Υποκείμενο του φόρου — 273
• Άρθρο 57. Συνυπολογισμός δωρεών, γονικών παροχών — 274

ΧΡΟΝΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

• Άρθρο 58. Χρόνος γένεσης φορολογικής υποχρέωσης — 274
• Άρθρο 59. Μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης — 274

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΞΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

• Άρθρο 60. Χρόνος και τρόπος προσδιορισμού αξίας — 277
• Άρθρο 61. Αξία απαιτήσεων — 277
• Άρθρο 62. Αξία τίτλων — 277
• Άρθρο 63. Αξία επίπλων και λοιπών κινητών αντικειμένων — 278
• Άρθρο 64. Αξία παροχών — 279
• Άρθρο 65. Αξία επικαρπίας — 280
• Άρθρο 66. Αξία και τρόπος φορολογίας ψιλής κυριότητας — 283
• Άρθρο 67. Αξία και τρόπος φορολογίας του καταπιστεύματος — 285
• Άρθρο 68. Αξία και τρόπος φορολογίας των περιουσιακών στοιχείων που έχουν απαλλοτριωθεί ή έχουν υποστεί ζημία μετά την κτήση — 286
• Άρθρο 69. Φορολογία των αδιαίρετων ή ενωμένων λογαριασμών — 287
• Άρθρο 70. Φορολογία των περιουσιακών στοιχείων που παραχωρούνται στο Ελληνικό Δημόσιο — 287

ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΧΡΕΩΝ, ΒΑΡΩΝ ΚΑΙ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑΤΩΝ

• Άρθρο 71. Έκπτωση χρεών — 288
• Άρθρο 72. Έκπτωση βαρών — 289
• Άρθρο 73. Έκπτωση κληροδοτημάτων — 290
• Άρθρο 74. Επιμερισμός χρεών — 290

ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΟ

• Άρθρο 75. Γενικές απαλλαγές από το φόρο — 291
• Άρθρο 76. Ειδική απαλλαγή από τον φόρο για κτήση πρώτης κατοικίας — 293

ΒΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΟ

• Άρθρο 77. Υπολογισμός του φορολογητέου ποσού — 297
• Άρθρο 78. Κατάταξη φορολογουμένων σε κατηγορίες — 297
• Άρθρο 79. Φορολογικές κλίμακες και ειδικές περιπτώσεις υπολογισμού του φόρου — 298
• Άρθρο 80. Υπολογισμός του φόρου σε περίπτωση αποποίησης — 300
• Άρθρο 81. Προσδιορισμός του φόρου σε σχολάζουσα κληρονομία — 300
• Άρθρο 82. Έκπτωση φόρου συνυπολογιζόμενων δωρεών και γονικών παροχών — 300
• Άρθρο 83. Έκπτωση φόρου αλλοδαπής — 301

ΥΠΟΒΟΛΗ ΔΗΛΩΣΗΣ – ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΦΟΡΟΥ

• Άρθρο 84. Υπόχρεοι υποβολής δήλωσης — 302
• Άρθρο 85. Προθεσμίες υποβολής δήλωσης — 303
• Άρθρο 86. Έναρξη προθεσμίας υποβολής δήλωσης — 303
• Άρθρο 87. Καταβολή του φόρου — 303

ΦΟΡΟΣ ΔΩΡΕΩΝ ΚΑΙ ΓΟΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ – ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

• Άρθρο 88. Έννοια και περιεχόμενο της κτήσης αιτία δωρεάς και γονικής παροχής — 306
• Άρθρο 89. Περιουσία που υποβάλλεται σε φόρο — 308
• Άρθρο 90. Υποκείμενο φόρου — 308
• Άρθρο 91. Συνυπολογισμός προγενέστερων δωρεών, γονικών παροχών — 308

ΧΡΟΝΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ (ΔΩΡΕΩΝ)

• Άρθρο 92. Χρόνος γένεσης φορολογικής υποχρέωσης — 309
• Άρθρο 93. Μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης — 309

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΞΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ (ΔΩΡΕΩΝ)

• Άρθρο 94. Αξία περιουσιακών στοιχείων – Εκπτώσεις — 311
• Άρθρο 95. Τρόπος φορολόγησης λόγω ακύρωσης η ανάκλησης — 273

ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΟ (ΔΩΡΕΩΝ)

• Άρθρο 96. Ειδική απαλλαγή από το φόρο για την κτήση πρώτης κατοικίας αιτία γονικής παροχής — 313
• Άρθρο 97. Ειδικές και λοιπές απαλλαγές — 314

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ, ΥΠΟΒΟΛΗ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

• Άρθρο 98. Υπολογισμός του φόρου — 315
• Άρθρο 99. Υπόχρεοι υποβολής δήλωσης — 316
• Άρθρο 100. Προθεσμίες υποβολής δήλωσης — 317
• Άρθρο 101. Ανάλογη εφαρμογή διατάξεων — 318

ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

• Άρθρο 102. Πιστοποιητικό της Φορολογικής Διοίκησης — 318
• Άρθρο 103. Υποχρεώσεις δημοσίων αρχών σχετικά με το πιστοποιητικό — 319
• Άρθρο 104. Υποχρεώσεις τρίτων σχετικά με το πιστοποιητικό. Λοιπές υποχρεώσεις — 320
• Άρθρο 105. Παραχώρηση υποθήκης χωρίς πιστοποιητικό — 321

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ, ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ

• Άρθρο 106. Υποχρεώσεις συμβολαιογράφων — 322
• Άρθρο 107. Ειδικές υποχρεώσεις δημοσίων αρχών και συμβολαιογράφων για παροχή στοιχείων — 323
• Άρθρο 108. Υποχρεώσεις τρίτων σχετικά με θυρίδες — 324
• Άρθρο 109. Υποχρεώσεις προσώπων σε περίπτωση ανοίγματος αδιαιρέτου η ενωμένου λογαριασμού — 325
• Άρθρο 110. Αποσφράγιση και Απογραφή περιουσιακών στοιχείων — 325
• Άρθρο 111. Ειδικές υποχρεώσεις των δανειστών κληρονομιάς — 325

ΛΟΙΠΕΣ ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

• Άρθρο 112. Υπολογισμός δικαιωμάτων μεταγραφής τίτλων και εκτίμησης αξίας από πιστοποιημένο εκτιμητή — 326
• Άρθρο 113. Φορολογία υποθέσεων με διαφορετικό φορολογικό καθεστώς — 327
• Άρθρο 114. Ακυρότητα ιδιωτικών αντεγγράφων — 327

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

• Άρθρο 115. Μεταβατικές διατάξεις — 310

ΦΟΡΟΣ ΚΕΡΔΩΝ ΑΠΟ ΤΥΧΕΡΑ ΠΑΙΓΝΙΑ

• Άρθρο 116. Αντικείμενο του φόρου — 329
• Άρθρο 117. Υποκείμενο του φόρου — 330
• Άρθρο 118. Χρόνος γένεσης φορολογικής υποχρέωσης — 330
• Άρθρο 119. Απαλλαγές από τον φόρο — 331
• Άρθρο 120. Υπολογισμός του φόρου — 331
• Άρθρο 121. Υπόχρεοι και προθεσμία υποβολής δήλωσης. Παρακράτηση φόρου και αναλογική εφαρμογή διατάξεων — 332
• Άρθρο 122. Φορολόγηση αδιάθετων ποσών — 333

ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

• Άρθρο 123. Τελικές διατάξεις — 333
• Άρθρο 124. Καταργούμενες διατάξεις — 336

---

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ

Α. ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΦΟΡΟΥ ΑΙΤΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ

• Ανάλυση άρθρου 82 παρ.5 του Ν.2961/2001 — 365

Β. ΕΥΘΥΝΗ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΚΑΤΟΧΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΠΟ ΕΠΑΧΘΗ ΑΙΤΙΑ

• Ανάλυση άρθρου 18 του Ν.5033/19, βάσει του Ν.5219/25. Ερμηνεία και πρακτική εφαρμογή σήμερα — 367

Γ. ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΟΛΗ ΦΟΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ

• Ανάλυση Άρθρου 115 παρ. 4 του Ν.5219/2025. Ανάλυση και σχόλια — 369

Δ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

• Ανάλυση Άρθρου 102 του Ν.5219/2025 — 371
• Ανάλυση Άρθρου 104 του Ν.5219/2025 — 373
• Ανάλυση Άρθρου 109 και 106 του Ν.5219/2025 — 375

---

ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΣ

• Ανάλυση άρθρου 115 παρ.4 του Ν.5219/2025 — 378

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ – ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

• Ανάλυση άρθρου 115 παρ.3 και 4 του Ν.5219/2025 με παραδείγματα — 379
• Πρακτική μέθοδος υπολογισμού για τις περιπτώσεις γένεσης φορολογικής υποχρέωσης από 1/1/2009 έως 31/12/2014. Σχεδιάγραμμα και Παραδείγματα — 383
• Διάγραμμα ροής εργασιών — 387
• Διάγραμμα γέννησης φορολογικής υποχρέωσης και προθεσμιών παραγραφής — 388
• Επεξηγήσεις Ορισμών και Παραδείγματα — 389

---

ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΣ ΓΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ

• Εγκύκλιος Ε.2193/19.10.2021 — 395

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΩΝ ΓΟΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ – ΤΟ ΠΛΑΦΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΟΙ

• Πότε ισχύει η απαλλαγή. Παραδείγματα — 405
• Πως υπολογίζεται ο φόρος γονικής παροχής. Παράδειγμα — 407
• Τριγωνικές συναλλαγές — 411
• Δικαιολογητικά που υποβάλλονται – επτά (7) περιπτώσεις — 411
• Έλεγχοι σε χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές — 417

---

ΠΑΡΟΧΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΜΑΤΙΚΑ ΠΟΣΑ ΑΠΟ ΔΩΡΕΑ Η ΓΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ

• Εγκύκλιος Ε.2009/14.02.2025 Ανάλυση και Παραδείγματα εφαρμογής — 421

---

ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΩΝ ΔΩΡΕΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ, ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΟΧΩΝ

• Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για τις γονικές παροχές και δωρεές — 427

---

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΕ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ — ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΑΔΕ Ε.2016/07.03.2025

• Γενικά για την φορολογία κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια — 421
• Φορολογία Κληρονομιών. 31 ερωτήσεις με τις απαντήσεις τους — 432
• Φορολογία Δωρεών – Γονικών Παροχών. 13 ερωτήσεις με απαντήσεις τους — 442
• Διαδικασία υποβολής δηλώσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, γονικής παροχής. 12 ερωτήσεις με τις απαντήσεις τους — 446
• Λοιπές διαδικασίες. Καταβολή φόρου – παραγραφή – πιστοποιητικά. 9 ερωτήσεις με τις απαντήσεις τους — 451
• Φορολογία κερδών από τυχερά παίγνια. 9 ερωτήσεις με απαντήσεις τους — 455
• Φορολογία μεταβίβασης ακινήτων. 4 ερωτήσεις για την διαδικασία υποβολής ΦΜΑ με τις απαντήσεις τους — 459
• Ειδικές περιπτώσεις επιβολής ΦΜΑ — 462
• Απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης για την απόκτηση Α' κατοικίας. 17 διευκρινιστικές ερωτήσεις με την απάντηση τους — 467
• Αγροτική απαλλαγή — 471

---

ΕΥΡΕΣΗ ΑΞΙΑΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ

• Χάρτης και διαδικασία εύρεσης αντικειμενικών αξίων — 473

---

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

• Ανάλυση — 477
• Τρόπος εύρεσης τιμής ζώνης και αντικειμενική αξία ακινήτων — 480

---

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΔΩΡΕΑΣ / ΓΟΝ. ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ

• 50 διευκρινιστικές ερωτήσεις με τις απαντήσεις τους — 483

---

ΣΧΟΛΑΖΟΥΣΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

• Ορισμοί — 499
• Κληρονομικό δίκαιο. Άρθρα 1865–1870 Αστικού Κώδικα — 499
• Όλες οι βασικές ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί ένας κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς — 501
• Εκποίηση και εκμίσθωση κινητών και ακινήτων, Άρθρο 24 του Ν.4182/13, όπως διαμορφώθηκε με τον Ν.4982/2022 — 502
• Παράθεση και ανάλυση άρθρων 614 και 615 του Αστικού Κώδικα — 503

---

ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΜΕΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

• Τι είναι η οικονομία του διαμοιρασμού — 509
• Το φορολογικό πλαίσιο — 510
• Αριθμός Μητρώου Ακινήτου Α.Μ.Α. — 513
• Ποια εταιρική μορφή συμφέρει να επιλεχθεί στην Βραχυχρόνια Μίσθωση — 515
• Υποχρεώσεις Διαχειριστή ακινήτου — 518
• Βραχυχρόνια Μίσθωση και άτομα διαφορετικής εθνικότητας — 520
• Διακοπή διαχείρισης ακινήτου – Παράδειγμα — 521
• Πρόστιμα — 522

---

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ AIRBNB

• Πλήρης οδηγός για την φορολογία των Airbnb μέσω 33 ερωτήσεων και απαντήσεων — 524

---

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ (τύπου AIRBNB) 2024–2025

• Κυριότερες αλλαγές — 537
• Λεπτομέρειες από τις ανακοινώσεις και τις εγκυκλίους της ΑΑΔΕ για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις — 539
• Πρακτικός οδηγός με τα σημεία που πρέπει να προσέξει κάποιος που διαχειρίζεται ακίνητα σήμερα — 540
• Checklist μίας σελίδας για διαχειριστές ακινήτων — 541

---

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

• Φορολογία, πλεονεκτήματα, σενάρια και παραδείγματα — 543
• Τι προβλέπει ο Ν.5222 για τα family offices — 544
• Πραγματικά και υποθετικά παραδείγματα — 547

---

ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑ – ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΦΟΡΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

• Κατηγορίες καταπιστευμάτων — 557
• Trust Fund. Τι είναι, πως συστήνονται και πως αναγνωρίζονται — 559
• Μη κωδικοποιούμενες διατάξεις του Ν.2961/01 με τον Ν.5219/25 — 565

---

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

• Επικείμενες αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο του Αστικού Κώδικα — 583

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Η εισαγωγή στην Φορολογία του Νέου Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας με τον
Ν.5219/25, ο οποίος συγκέντρωσε όλη την Φορολογία Ακινήτων και Κληρονομιών σε
ένα νόμο, μας υποχρέωσε σε αναβάθμιση του προηγούμενου βιβλίου μας πάνω στην
Φορολογία Κληρονομιών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια.

Στον νέο αυτό νόμο ενσωματώθηκαν μεταξύ άλλων, η φορολογία μεταβίβασης περιουσί-
ας με επαχθή αίτια, όπως και διάφορες διατάξεις νόμων σε πολλά διαφορετικά νομοθετή-
ματα που έχουν συνάφεια με την φορολογία ακινήτων και κληρονομιών. Με αυτό τον νόμο

έγινε απαλοιφή άνω των πενήντα (50) άρθρων και καταργήθηκαν άνω των διακοσίων
(200) παραγράφων και εδαφίων άρθρων. Αναλύσαμε τις βασικές αλλαγές.

Για πρώτη φορά αναγνωρίζονται και στην φορολογική νομοθεσία ξεκάθαρα ως σύζυ-
γοι με πλήρη δικαιώματα στην κληρονομιά αποθανόντος οι έχοντες συνάψει σύμφωνο

συμβίωσης (αρκεί να έχουν περάσει δύο χρόνια από την σύναψή του).

Αυτός είναι ο λόγος που ενσωματώσαμε στο παρόν ένα κεφάλαιο κληρονομικού δικαί-
ου με τα βασικά θέματα σύνταξης και λύσης ενός συμβόλου συμβίωσης, με παραδείγμα-
τα κληρονομιάς συζύγου με σύμφωνο συμβίωσης.

Αναλύσαμε το τί ισχύει για το καταπίστευμα σήμερα με παραδείγματα σύστασης trust fund
για προστασία των κληρονόμων, με τα απαραίτητα διαγράμματα ροής για την σύστασή του.

Αναφέρουμε παραδείγματα σύστασης Εταιρειών Ειδικού Σκοπού Διαχείρισης Οικογε-
νειακής Περιουσίας (ΕΕΣΔΟΠ), γνωστές και ως «family offices», που είναι νομικές οντό-
τητες που έχουν ως αποκλειστικό σκοπό τη διαχείριση της περιουσίας, των επενδύσεων

και των χρηματικών ροών φυσικών προσώπων με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα,
καθώς και των μελών των οικογενειών τους.

Φυσικά αναφέρονται και αναλύονται οι κυριότερες αλλαγές που έχουν γίνει στην Ελ-
λάδα στις φορολογικές & ρυθμιστικές διατάξεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (airbnb)

κατά τα έτη 2024-2025.
Θεωρούμε πως αυτό το βιβλίο θα έλθει σαν πολύτιμο βοήθημα σε όλους τους λογιστές
- φοροτεχνικούς, συμβούλους ακινήτων και συμβολαιογράφους όλης της χώρας.
Δεκέμβριος 2025
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ - ΘΑΝΟΣ ΑΛΑΦΟΓΙΑΝΝΗΣ
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

Μετά την εξαγγελία της κυβέρνησης για κατάργηση των μετρητών στις μεταβιβά-
σεις ακινήτων, θεωρήσαμε πως είναι η κατάλληλη στιγμή να αναπτύξουμε περαιτέρω

το θέμα των κληρονομιών - γονικών παροχών, οι οποίες απασχολούν μεγάλο μέρος της
καθημερινότητας των φορολογούμενων, των λογιστών τους και των συμβολαιογράφων
οι οποίοι απευθύνθηκαν σε εμάς με ερωτήματα, που μας έκαναν να κατανοήσουμε πόσο
σημαντική είναι η έλλειψη περαιτέρω ανάλυσής τους.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ, ΔΩΡΕΩΝ - ΓΟΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ

PUBLICATIONS &
INFORMATICS O.E.
PROSTHESI
Τα δύο τελευταία χρόνια επήλθαν σημαντικές αλλαγές στην ευρύτερη νομοθεσία, κάτι
που θεωρούσαμε ότι θα σταματούσε μετά την Ε.2077 για την αύξηση του αφορολόγητου
των γονικών παροχών. Όμως ένας νόμος στα τέλη του 2021 (Ν.4873/21), τέσσερις νόμοι
μέσα στο 2022 (Ν.4887/22, Ν.4916/22, Ν.4949/22, Ν.5000/22) και τρείς μέσα στο 2023
(Ν.5013/23, Ν.5036/23, Ν5039/23) έχουν επιφέρει σοβαρές αλλαγές στον βασικό νόμο
των κληρονομιών – δωρεών και γονικών παροχών.
Στην ανησυχία συνέτειναν οι σημαντικές αλλαγές από τον προαναφερθέντα Ν.5036/23,
στις οποίες αφιερώσαμε ιδιαίτερο κεφάλαιο, με παραδείγματα και σχεδιαγράμματα ροής
εργασιών, αλλά και σωρεία σχετικών εγκυκλίων που έχουν εκδοθεί κατά το ίδιο διάστημα.
Σημειώνοντας εδώ ότι διευκρινήσεις πάνω στην εγκύκλιο Ε.2193/19.10.2021 δόθηκαν

περίπου ένα χρόνο μετά, αποφασίσαμε να συντάξουμε ένα το δυνατόν πιο πλήρη ΟΔΗ-
ΓΟ κληρονομιών - δωρεών - γονικών παροχών, ο οποίος διαθέτει:

Αρχικά την ανάλυση του Ν.2961/2001 και σε συνέχεια την παράθεση του νόμου, κω-
δικοποιημένη μαζί με τις προϊσχύουσες διατάξεις και αλλαγές του, γιατί θεωρούμε ότι ο

αναγνώστης, πρώτα θα θελήσει να καταλάβει τον νόμο και μετά να ανατρέξει σε αυτόν
για τις λεπτομέρειες του νομοθέτη.
Προσθέσαμε στοιχεία του Αστικού Κώδικα και ιδίως του Κληρονομικού Δικαίου με
την ανάλυσή τους όπως και δικαστικές αποφάσεις που επιλύουν σημαντικά ζητήματα
κληρονομιών.
Αναλύσαμε το θέμα της Σχολάζουσας Κληρονομιάς με ορισμούς, διευκρινήσεις και
οδηγίες αντιμετώπισής της.
Μετά από σχετικές ερωτήσεις, προσθέσαμε κεφάλαιο για τους κληρονόμους ακινήτων

με φορολογική έδρα το εξωτερικό και το πώς αυτοί καλό είναι να διαχειριστούν τα ακίνη-
τά τους χωρίς να αλλάξει η φορολογική τους έδρα, χρησιμοποιώντας τα πλεονεκτήματα

και την φορολογία για τα Airbnb.

Υπενθυμίζουμε πως όσα φυσικά πρόσωπα διαθέτουν τρία ή και περισσότερα ακίνη-
τα σε βραχυχρόνια μίσθωση, προβλέπεται να πρέπει να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής

δραστηριότητας.
Επίσης, το εισόδημα που αποκτάται από τα νομικά πρόσωπα και τα ανωτέρω φυσικά

πρόσωπα από τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτου, θεωρείται εισόδημα από επιχειρηματι-
κή δραστηριότητα και θα υπόκειται σε ΦΠΑ και τέλος παρεπιδημούντων.

Θεωρούμε ότι με το παρόν θα βοηθήσουμε σημαντικά τους λογιστές που ασχολού-
νται με θέματα κεφαλαίου των πελατών τους, τις εφορίες για πιο σύντομες εκκαθαρίσεις

φόρου, επενδυτές, φορολογούμενους, συμβολαιογράφους και δικηγόρους που θα ανακα-
λύψουν σε αυτό μαζεμένες τις απαντήσεις στα ερωτήματά τους.

Δεκέμβριος 2023
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ – ΘΑΝΟΣ ΑΛΑΦΟΓΙΑΝΝΗΣ